RÜYAMDA 13 TEMMUZ

            

            Başlangıcını hatırlayamadığım ve gördüğümden dört gün sonra yazdığım bu rüyada, kendimi 90'lı yıllarda kullandığım concorde modeli otomobilime yönelirken buluyorum. Uzaktan kumanda düğmesi ile açılmayan kapıyı anahtarla açıyorum. Kapı açılırken aynı zamanda motor da çalışmaya başlıyor. İçeri giriyor ve koltuğuma oturuyorum. Sağ koltukta oturan genç bir kadın görüyorum. Yüzüne bakıyorum, onun yüzü. Koyu kestane saçlar, ela gözler ve muzip bir gülümseme. Onun oturduğu taraftaki pencere camının ve dikiz aynasının karla kaplı olduğunu görüyorum. Arabadan inip, kar küreme aparatını almak için bagajı açıyorum ve bagaj açıldığında motorun çalışmasının da durduğunu anlıyorum. Sağ pencerenin camını kardan temizledikten sonra, tekrar arabaya biniyorum ve sağ koltukta şu notu buluyorum: "Yok bir şey, sadece kırıldım".

KELEPİR DÜZELTMEN

         Yazısının ve sayfasının daha güzel görünmesi için; noktadan sonra büyük harfle başlar, boşluk vermeden noktalama işareti kullanır ve noktalama işaretini kullandıktan sonra bir boşluk verirdi. Kullandığı tüm noktalama işaretlerinin hepsi yerli yerindeydi. Güzel bir yazı dili vardı. Yazım hatası ve mantık hatası yapmazdı. Başkalarının bu tür bozukluklarını düzeltmek için bile "iki" katı ücret almayacak kadar da cömert bir düzeltmendi.

BOZBEK' İN TEK KELİME MİMİ

 

 Bozbek beni mimlemiş. Bu mim oyununda mimlenen kişi kendisini mimleyen kişiyi tek kelime ile anlatıyormuş. Tek kelime ile anlatmanın güçlüğü belli. Bir insanı tek kelime içine sığdırabilmenin zorluğunu ben de çektim ve o yüzden Bozbek'i, lûgatta bulunmayan, kendi türettiğim bir sözcükle anlatmaya karar verdim:
Yaşamdalık.

Mimlediklerim: Hily, nini, the merika, D.Y. , joujou, gokciii ve dileyen herkes... Hektor tek kelime ile sizce nasıl anlatılır?

KIRMIZI

kaypak manşetler, sağır katalogları, karnaval biletleri

kendini tanımanın korkusu

sürekli bir canlı yayındasınız

girdabı olmayan yüreğin sireni duyulmaz elbet

mekanlar lunapark, hayat çarpışan otomobiller

görüntünün kumbarasında hafızanız beş kuruş

alarma yakın hiçbir kırmızıya düşmemiş yolunuz

bindiğin düş atı yorulmuş oysa

üstündeki binici çoktan değişti sana sormadan

kendine uygun bir ayna bile bulamadan

kalakalırsın baktığın boşlukta

bakarsın baktığın kadarsın

bundan sonrası

geç kaldığın yerlerdeki korunma duyguna bağlı

anlarsan, anlamanın

anlamazsan, anlamamanın boşluğundasın

işte şimdi Kırmızı!

 Murathan Mungan

 

DAHA ÖNCE SÖYLENMİŞTİ !

Gecenin karanlığını yararak, sessizliği bozan, susturucusu alınmış egzosta patlayan ve insanı yatağından fırlatan 'o' otomobil ya da motosiklet sesi oldukça;

Pazar günleri ve de üstelik geceleri bile mahalle arasında, parasal izinle! inşaata ve iş makinalarının çalışmasına izin verildikçe ve bunu üstelik dört dönemdir iş başında olan sosyal demokrat belediye yaptıkça;

Tecimsel televizyonlarda (şifreli olanlar ve sırf sinema kanalları hariç) izlediğiniz film bittiğinde merak ettiğiniz oyuncu, müzik, kostüm vs. için jeneriği beklerken son sahnenin ardından film pat diye kesildikçe;

Parasını ödeyerek izlediğiniz şifreli kanalda, oynanan spor karşılaşması dakikada bir alttan, üstten ve yandan reklamlarla gözü doymaz bir aç gözlülükle ve bazen de sesli olarak işgal edildikçe;

Bölümü bitmiş bir dizinin gösterildiği son sahnesinden sonra "devam edecek" yazısıyla reklamlara geçip de, tekrar yayına döndüğünde yeni bir şey göstermeyip, insanlar kandırıldıkça;

Vurgulamayı ve sözcük kullanmayı bilmeyen televizyon sunucuları ve haber okuyucuları oldukça;

Her yapılanı, eleştirel aklın süzgecinden geçirmeden şakşaklayan dalkavuklar etrafı kuşattıkça;

Katille maktülün adı aynı plâkete yazılıp eşitlendikçe;

Güya hayvan severliğinden evine aldığı kediyi üç günde bir yıkayan ve onu eğitmeye kalkanlar oldukça;

Kendi çıkarlarını, mensubu olduğu topluluğun çıkarlarının önüne koyan ve bunu içinde kendisinin de bulunduğu topluluğun (olası) kazanımlarından elde edenler oldukça;

Suçu kanıtlanma aşamasında kişiyi hapiste tutan, kanıtlandığında serbest bırakan yargı oldukça;

Yaşamında ne yaptığıyla ya da ne yapacağı ile ilgilenmekten çok, başkalarının hayatlarına burnunu sokup, en özel anlarına kadar nüfuz ederek çatlamaktan kurtularak! tatmine erişen meraklılar olduka;

Yolcu indirmek için duran bir aracın arkasından uzun uzun korna çalıp "yolcu indirmeye !" karşı olanlar  oldukça;

Aracını çalınmaya karşı tam sigorta yaptırdığı halde, alarm taktıranlar  ve buna izin verenler oldukça;

Gündüz vakti kalabalık ve merkezi bir yerde gözünün görebildiği yere arabasını park ettiği halde, alarmını açık bırakıp dakikalarca çalmasına izin verenler oldukça;

               Gündelik gerçeklik içinde sade bir insanın aklına gelenler bunlar... İnsana ait yazılmayan şey kaldı mı kalmadı mı bilmiyorum ama yine de insan, yazmaktan kendini alamayıp yazdıkça; diğer insanlar da, "insana ait ne varsa yapıldı" demeyip insanlık için çalışmaya, üretmeye, yazmaya devam edeceklerdir. Bu, "Amerika'yı yeniden keşfetmek" değildir. Aksi takdirde olduğumuz yerde kalır(ız)dık.

RÜYAMDA 25 HAZİRAN

                                            
            Yıllar sonra ilk gençlik yıllarımın geçtiği yerde buluyorum kendimi. Avustralya Açık tenis turnuvası burada yapılacakmış. Ben de katılacak olan tenisçiler arasındayım. Kaydımı yaptırmak için kucağımda koşum takımları jüri odasına giriyorum. Beni tartıya çıkarıyorlar ve aynı zamanda da boyumu ölçüyorlar. Boyum olduğumdan 10 cm. kısa olarak 1.83 çıkıyor, buna rağmen kilom da olduğundan 10 kg. fazla olarak 103 çıkıyor. Bu boy ve kilo ile Nadal'a rakip olmayacağımı söylüyorlar. Ben de kucağımda koşum takımları dışarıya çıkıyorum. Kapıda Abdülaziz'in saltanat arabasına benzer bir araba duruyor. Atları yok ve koşumsuz. Biraz ileride otlayan atlardan dört tanesini getiriyorum ve onları arabaya koşuyorum. Büyük ablam, ben ve diğer kardeşlerim ve o gün sadece orada gördükleri genç kadın ile arabaya biniyoruz ve gezmeye çıkıyoruz. Okuduğumuz ortaokulun önünden geçerken büyük ablam: "Bakın, şu en üst kattaki köşe pencereden dışarı sarkan kişi benim, bakın bakın gördünüz mü, size el sallıyorum" diyor. Daha sonra ilçenin girişindeki  caddede ilerlerken, yolun kenarındaki evlerden daha önce arkadaşlık yaptığım kızların dışarı çıktıklarını görüyorum. Bu arada,  arabadaki genç kadın bana dönerek ve adımla hitaben: "Seninle biz nereden çıkacağız ....." diyor. Ben de kendisine, "Bu şartlarda biz bir yerden çıkamayız" diyorum. Araba bizi başka bir yerde nehrin denize döküldüğü ağızda "Kadir'in Yeri" ne getirdiğinde yanımızdaki genç kadını orada otururken görüyorum, rakımızı ve balıklarımızı söyleyip güzelce demlenecekken martı çığlıkları ve karga sesleriyle uyanıyorum, saat 05:20.

NERVAL

(...........)                                                                                                                                         

            Herkes bilir ki, sık, sık, çok canlı bir parlaklık sızsa da, rüyada asla güneş görmeyiz. Nesneler ve gövdeler kendiliğinden aydınlıktır. Top top beyaz ve siyah üzümlerle yüklü asma çardaklarının küme küme uzandığı küçük bir bahçede buldum kendimi; bana kılavuzluk eden kadın, asma kümeleri altında ilerledikçe, birbirlerini kesen çardakların gölgesi, gözlerinden onların biçimlerini ve örtülerini değiştiriyordu. Sonunda kümeler altından çıktı bana öncülük eden kadın. Açık bir alandaydık. Bir zamanlar bu alanı çaprazlama kesen eski ağaçlı yollar kaybolmaya yüz tutmuştu; izleri güçlükle görülüyordu. Uzun yıllardan beri savsaklanmıştı tarım; ve sağa sola dağılmış filbaharlar, yaseminler, sarmaşıklar, uzun ot kollarını gür ağaçlar arasında uzatmışlardı. Meyve yüklü dallar yere sarlıyor, kendiliğinden bitmiş yabani bahçe çiçekleri asalak otlar arasında açılıyordu. Kavaklar, akasyalar ve çamlar yükseliyordu uzaklarda. Aralarında zamanın kararttığı heykeller vardı. Sarmaşıklarla kaplı bir kaya yığını çıktı önüme. İçinden canlı bir kaynak fışkırıyor; ezgi çalkantısı, geniş nilüfer yapraklarıyla yarı örtülü, suları uykuya dalmış gözede çınlıyordu.
             Ardından gittiğim kadın, yanardöner tafta entarisinin pililerini yansıtan dalgalı bir devinimde boyunu uzatarak, (1) çıplak koluna zarifçe uzun bir gülhatmi sapını sardı, sonra gür bir ışık huzmesi altında büyümeye başladı. Şöyle ki, o büyüdükçe bahçe de yavaş yavaş şeklini alıyor ve yerler ağaçlar giysilerinin gül bezeklerine ve yapraklarına dönüşüyor, aynı anda yüzü, kolları gökyüzünün lâl rengi bulutlarına uzanıyordu. Biçim değiştikçe gözden kaybediyordum onu, kendi büyüklüğü içinde yok oluyor gibiydi. "Kaçma, kaçma!..
Çünkü doğa da seninle birlikte ölür" diye haykırdım.
             Bunları söyleyip, büyüyen ve onu görmeme engel olan gölgesini yakalamak istermiş gibi, kayalar aresında çılgınca yürüdüm, ama dibinde bir kadın büstünün bulunduğu yıkık bir duvarın eteğinde tökezledim. Devrilen büstü kaldırırken baktım ki onun büstüydü... O sevgili yüzü, çizgilerini hemen tanıdım ve gözlerimi gezdirdiğimde, bahçenin bir mezarlık halini aldığını gördüm. Sesler, "Evren gecedir!" diyordu.

             Başlangıçta öylesine mutlu olan bu düş, sonunda şaşkına çevirdi beni. Yorumu neydi? Bunu çok sonra anladım. Aurélia ölmüştü. Önce sayrılık haberini aldım. Umutla umutsuszluk arası bir ruh hali içindeydim. Artık çok az yaşayacağıma inanıyordum ve biliyordum artık, seven yüreklerin yeniden bulışacağı bir dünya vardı. Zaten Aurélia, yaşarkenden çok, ölünce benimdi...Bu bencil düşüncenin bedelini sonradan acı pişmanlıklarla ödeyecektim...
     (..........)
          
(1) Cennet yolculuğunda da Dante'ye Beatrice kılavuzluk eder.


Gérard De Nerval, Aurélia (Rüya ve Yaşam)
Cumhuriyet, Dünya Klâsikleri 
Çeviren: Erdoğan Alkan